کلمات، اصطلاحات جالب گویش و لهجه مشهدی

Lahje-va-Gooyesh-Mashhadi

 

در این بخش می خواهیم به چند واژه از واژگان گویش زیبای مشهدی اشاره کنیم. برخی کلمات و اصطلاحات لهجه مشهدی به فارسی که بسیار جالب و خوانندنی است. این کلمات، اصطلاحات قدیمی گویش مشهدی است که در حال حاضر از بعضی از این کلمات استفاده ی چندانی نمی شود. اما برای مشهدی ها و هم دیگر هموطنان عزیزمان لذت بخش خواهد بود که با این کلمه ها در لهجه مشهدی آشنا شوند.

یَره گَه = علامت اشاره به شخص مقابل

حولی = حیاط

وَرچُپه = برعکس

مکُش مرگِ ما = اعیانی ، شیک

مشگون = ناخن جله

پیشینگ = ریختن ناخواسته مایعات روی لباس

خذمت شما = خدمت شما

اقذر = اینقدر

بزم = به من

بزش = به او

بزت = به شما

بزشا = به آنها

بزت = به تو

شِر شِره = کاغذ کشی

ایَم = این هم

واز = باز ، باره دیگر

چُخت = سقف اتاق

بِیِک = به یک

مات منَهُ = خیره شدن

جل جل زدن = شانه به شانه شدن در خواب

دامنار = دامن ها را

غُر ، غُر دبه = یک چیزی که صدمه دیده و تو رفته

تارت و پارت = پخش و پلا

پاتروم = سرپیچ لامپ

نوردوون = نردبان

اندر ( مادر اندر ، برادر اندر و … ) = مادر ناتنی ، برادر ناتنی و …

خُردو = کوچک

کَق = نارس

اشکاف = کمد

زَنج = چسناک

چُمبه = اصطلاح کوچه بازاری برای فرد چاق

دِلَنگون = آویزان

پاچال = جایی که مغازه دار پشت آن با مشتری سرو کار دارد

اَلِفش = نوچ

ناسوس = تلمبه دوچرخه

کُلاج = کسی که چشمش چپ است

فنت = واشر پلاستیکی مورد استفاده در دوچرخه

غطه = آب تنی

توخ توخ = ریز ریز

توله دادن = هل دادن

چینگ = نوک

پَخول = ناخن کشیدن

خیت = ضایع

کلیک = انگشت

خیزه = کشوی میز

پال پالک = دست و پا زدن

ول ده = رها کن

مقبول = خوشگل

قلفت = قابلمه

قلفتی = کامل

واز رفتن = باز شدن

کله ونگ = مشغول

 

کله کردن = به سوی جایی رفتن

کُوش = کفش

پوفله = تاول

شوخَنی = شب خوانی ، مناجات

کیس = کیک

لَخه = کهنه پاره

لوخ = حصیر آفتاب گیر پشت پنجره

چِغَل = زبر ، ضخیم

میلان = کوچه

توشله = تیله

نَمَیوم = نمی خوام

پوشت بومب = پشت بام

هم زلف = باجناق

بزنقره = جوجه تیقی

شو = شوهر

گورجه = گوچه فرنگی

خیال = خیار

چلغوز = یک نوع آجیل شبیه بادام

 

 

 

حیوانات

کلپسه = مارمولک

موسی کو تقی = فاخته

غوربغه = قورباقه

کُخ = کرم

ماچه = ماده

جل = نوعی پرنده

چرخ ریسو = پرستو

شو پرک = شب پره

قرقی = شاهین

سوسه لنگ = نوعی پرنده

بیغوش = چغد

چُغُک = گنجشک

 

 

نسبتهای فامیلی

خوش = مادرزن

خُسُر = پدر زن

دیزه = خاله

وسنی = زن شوهر = جاری

آق میرزا = شوهر خاله

بابا کلون = پدر بزرگ

ننه کلون = مادر بزرگ

نواسه = نوه

 

 

پوشاک

تمبون = شلوار

لیفند تمبون = بند شلوار

چوخه = لباس نمدی چوپانان

شلیته = دامن زنان

 

غذا

شوروا = آش ساده

ایشکنه اوجیز = اشکنه با پیاز و روغن

خگینه = املت

علف شورو = زال زالک

سیبیس = یونجه

شرنی = شیرینی

مل ملی = دانه ای از حبوبات

اخکوک = چغاله زرد آلو

جوز = گردو

ماقوت = از نشاسته و شیر و بادام

حریره = با نشاسته و قند

کِشته = میوه خشک

10 دیدگاه برای “کلمات، اصطلاحات جالب گویش و لهجه مشهدی”

  1. یه ضرب المثل مشهدی هست که آدم چند تا بچه داشته باشه یکیش میشه بلبل مابقیشان میشه پاچه خزو …
    این پاچه خزو چیست لطفا معنیش رو برام بگید

  2. سوسه لنگ همون دم جنبانک هستش که پاهای سیخ و خیلی لاغری داره، به همین خاطر به کنایه به افراد لاغر هم سوسه لنگ میگن یا به عنوان مثال میگن لنگهاش مثل سوسه لنگه یعنی پاهاش خیلی سیخ و لاغره

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *