کلمات، اصطلاحات جالب گویش و لهجه مشهدی

Lahje-va-Gooyesh-Mashhadi

 

در این بخش می خواهیم به چند واژه از واژگان گویش زیبای مشهدی اشاره کنیم. برخی کلمات و اصطلاحات لهجه مشهدی به فارسی که بسیار جالب و خوانندنی است. این کلمات، اصطلاحات قدیمی گویش مشهدی است که در حال حاضر از بعضی از این کلمات استفاده ی چندانی نمی شود. اما برای مشهدی ها و هم دیگر هموطنان عزیزمان لذت بخش خواهد بود که با این کلمه ها در لهجه مشهدی آشنا شوند.

یَره گَه = علامت اشاره به شخص مقابل

حولی = حیاط

وَرچُپه = برعکس

مکُش مرگِ ما = اعیانی ، شیک

مشگون = ناخن جله

پیشینگ = ریختن ناخواسته مایعات روی لباس

خذمت شما = خدمت شما

اقذر = اینقدر

بزم = به من

بزش = به او

بزت = به شما

بزشا = به آنها

بزت = به تو

شِر شِره = کاغذ کشی

ایَم = این هم

واز = باز ، باره دیگر

چُخت = سقف اتاق

بِیِک = به یک

مات منَهُ = خیره شدن

جل جل زدن = شانه به شانه شدن در خواب

دامنار = دامن ها را

غُر ، غُر دبه = یک چیزی که صدمه دیده و تو رفته

تارت و پارت = پخش و پلا

پاتروم = سرپیچ لامپ

نوردوون = نردبان

اندر ( مادر اندر ، برادر اندر و … ) = مادر ناتنی ، برادر ناتنی و …

خُردو = کوچک

کَق = نارس

اشکاف = کمد

زَنج = چسناک

چُمبه = اصطلاح کوچه بازاری برای فرد چاق

دِلَنگون = آویزان

پاچال = جایی که مغازه دار پشت آن با مشتری سرو کار دارد

اَلِفش = نوچ

ناسوس = تلمبه دوچرخه

کُلاج = کسی که چشمش چپ است

فنت = واشر پلاستیکی مورد استفاده در دوچرخه

غطه = آب تنی

توخ توخ = ریز ریز

توله دادن = هل دادن

چینگ = نوک

پَخول = ناخن کشیدن

خیت = ضایع

کلیک = انگشت

خیزه = کشوی میز

پال پالک = دست و پا زدن

ول ده = رها کن

مقبول = خوشگل

قلفت = قابلمه

قلفتی = کامل

واز رفتن = باز شدن

کله ونگ = مشغول

 

کله کردن = به سوی جایی رفتن

کُوش = کفش

پوفله = تاول

شوخَنی = شب خوانی ، مناجات

کیس = کیک

لَخه = کهنه پاره

لوخ = حصیر آفتاب گیر پشت پنجره

چِغَل = زبر ، ضخیم

میلان = کوچه

توشله = تیله

نَمَیوم = نمی خوام

پوشت بومب = پشت بام

هم زلف = باجناق

بزنقره = جوجه تیقی

شو = شوهر

گورجه = گوچه فرنگی

خیال = خیار

چلغوز = یک نوع آجیل شبیه بادام

 

 

 

حیوانات

کلپسه = مارمولک

موسی کو تقی = فاخته

غوربغه = قورباقه

کُخ = کرم

ماچه = ماده

جل = نوعی پرنده

چرخ ریسو = پرستو

شو پرک = شب پره

قرقی = شاهین

سوسه لنگ = نوعی پرنده

بیغوش = چغد

چُغُک = گنجشک

 

 

نسبتهای فامیلی

خوش = مادرزن

خُسُر = پدر زن

دیزه = خاله

وسنی = زن شوهر = جاری

آق میرزا = شوهر خاله

بابا کلون = پدر بزرگ

ننه کلون = مادر بزرگ

نواسه = نوه

 

 

پوشاک

تمبون = شلوار

لیفند تمبون = بند شلوار

چوخه = لباس نمدی چوپانان

شلیته = دامن زنان

 

غذا

شوروا = آش ساده

ایشکنه اوجیز = اشکنه با پیاز و روغن

خگینه = املت

علف شورو = زال زالک

سیبیس = یونجه

شرنی = شیرینی

مل ملی = دانه ای از حبوبات

اخکوک = چغاله زرد آلو

جوز = گردو

ماقوت = از نشاسته و شیر و بادام

حریره = با نشاسته و قند

کِشته = میوه خشک

11 دیدگاه برای “کلمات، اصطلاحات جالب گویش و لهجه مشهدی”

    1. سوسولنگ از دو کلمه سوسول و لنگ درست شده که به تیپ زدنهای خیلی تنگ در چندین سال قبل و فقط در مردها مد شده بود میگفتن که قسمت پایین تنه تو چشم بود و پا نصبت به تنه لاغرتر میشد،این پرنده چون پاهای لاغرتری نصبت به تنه دارد در گویش مشهدی به سوسولنگ معروف شده،
      در اصل این پرنده به دلیل تکان دادن مداوم دم خود(دم جنبانک) نام گرفته.
      با تشکر

  1. یه ضرب المثل مشهدی هست که آدم چند تا بچه داشته باشه یکیش میشه بلبل مابقیشان میشه پاچه خزو …
    این پاچه خزو چیست لطفا معنیش رو برام بگید

  2. سوسه لنگ همون دم جنبانک هستش که پاهای سیخ و خیلی لاغری داره، به همین خاطر به کنایه به افراد لاغر هم سوسه لنگ میگن یا به عنوان مثال میگن لنگهاش مثل سوسه لنگه یعنی پاهاش خیلی سیخ و لاغره

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *